उत्तर आधुनिकताको सौन्दर्य दर्शन

उत्तर आधुनिक/उत्तर संरचनावादी दृष्टिमा अर्थको सौन्दर्य भन्नु शब्दको सामाजिक दायित्वबाट उद्भूत यथार्थलाई व्यक्त गर्ने निश्चित अर्थको सौन्दर्य होइन, बरु सामाजिक दायित्वबाट मुक्त अर्थको अनिश्चितता र समाधानातीत विरोधाभासको आनन्द हो जो बार्थका शब्दमा रत्यात्मक आनन्दका समकक्षी हुन्छ– माथिको छलफलबाट यस्तो निष्कर्ष निकाल्न सकिन्छ । सामाजिक दायित्वबाट मुक्त केवल रत्यात्मक खेलका स्तरमा अर्थको विद्रूपीकरण गर्नु अथवा अर्थलाई […]

बिगेसो आन्दोलन र सरकारी दास मानसिकता

हामीले गोर्खा आन्दोलन वैधानिक रुपमा अघि बढाइरहेका छौं । यो मूलतः असमान व्यवहार, उत्पीडन तथा नेपाली सार्वभौमसत्तामाथिको आँचनँग जोडिएको छ । सर्वोच्च अदालतमा पुगेको हाम्रो यो मुद्दा न्याय, समानता र समान सार्वभौमिक मान्यतामा आधारित छ । अहिले सर्वोच्च अदालतले सरकारलाई अग्राधिकारसहितको कारण देखाऊ आदेश गरेको पनि छ । हामी त्यसको पर्खाइमा छौं । हामीले उठाएका […]

सोलोडोलो एकता होइन, क्रान्तिकारी ध्रुवीकरण आजको आवश्यकता

देश र जनताको मुक्तिको आन्दोलन नै कम्युनिस्ट आन्दोलन हो । तर यो आन्दोलन अहिले रक्षात्मक अवस्थामा छ । कम्युनिस्ट आन्दोलन रक्षात्मक अवस्थामा हुनुको कारण आज संसारभरका मेहनतकश, श्रमजीवी जनता तथा गरीब र कमजोर राष्ट्रहरु शोषित, उत्पीडित र अपहेलित छन् । कम्युनिस्ट आन्दोलन कमजोर हुनुका विविध कारणहरु छन् । ती विविध कारणहरुमध्ये एउटा कारण हो– कम्युनिस्ट […]

आगो झैं लप्लपाउँथे नक्सल बन्दीहरु

सुपरिन्टेन्डेन्ट हामीकहाँ आए । उनीसँग एकजना स्थानीय अधिकारी पनि थिए । मैले उनलाई जमदेशपुर सरूवा गरिदिन भने किनकि म आफैंले मेरो मुद्दाको सिलसिला के भइरहेको छ हेर्न चाहन्थे । तर उनले निकै उग्र प्रतिक्रिया व्यक्त गरे– “मसँग ढङ्ग पुर्याएर कुरा गर्ने गर, नत्र दाँतसाँत झारिदिउँला ।” फेरि उनले भने– ‘‘किन तिमी सबै नक्सलवादीहरू जेलमा सडेर […]

सचेत पहलले निरन्तर अवसर जुराउँछ

मेरो जन्म २००२ सालमा एक निम्नमध्यम परिवारमा दैलेखमा भएको हो । हाम्रो परिवारले खेतिपाती तथा पशुपालनको पेशा अपनाएको थियो । बुबाले लेखपढ गर्ने अवसर पाउनु भएन तर शिक्षा र ज्ञानका कुरा गरेपछि हुरुक्कै हुनुहुन्थ्यो । पढ्न नसके पनि ज्ञानका कुराहरु सुन्न र अरुसँग मौखिक रुपमा बाँड्न निकै रुचाउनु हुन्थ्यो । यो प्रभाव मेरो कलिलो मस्तिष्कमा […]

‘जगत अभिनन्दन ग्रन्थ’ मा जगत बा

नेपाली कम्युनिस्ट अन्दोलनमा निरन्तर क्रान्तिकारी धारको पक्षमा उभिई देश र जनताको स्वतन्त्रता र मुक्तिको सपना देख्ने एक साधक हुनुहुन्छ– जगत श्रेष्ठ । जगत श्रेष्ठले सिंगो जीवन नै संघर्षमा समर्पित गर्नुभएको छ । गत महिना ती जगत श्रेष्ठ अर्थात् ‘जगत बा’ को चितवनको उद्योग वाणिज्य संघको हलमा झाँकीसहित नागरिक अभिनन्दन गरियो ।  अर्का प्रखर वामपन्थी परिपक्व […]

उत्तरआधुनिकतावाद : नव आदर्शवादी कला चिन्तन

उत्तर आधुनिक, उत्तर आधुनिकता र उत्तर आधुनिकतावाद बिसौं शताब्दीको उत्तरार्धतिरबाट ज्ञान र व्यवहारका विभिन्न क्षेत्रमा प्रचलित हुँदै आएका विशिष्ट पदावली हुन् । यससँगै गाँसिएर आउने अन्य विशिष्ट पारिभाषिक पद पदावलीहरूमा उत्तर संरचनावाद, उत्तर उपनिवेशवाद, बहुलवाद, सांस्कृतिक अध्ययन, नव इतिहासवाद आदि पनि उल्लेख्य रहेका छन् । यसो भए पनि उत्तर आधुनिकतालाई एउटा बृहत् छाता र अन्य […]

सामाजिक सुरक्षा कोषबारे एक टिप्पणी

मंसीर महिनाको १२ गते राजधानी कमलादीस्थित नेपाल प्रज्ञाप्रतिष्ठानको सजिसजाउ हलमा देशका प्रधानमन्त्री केपी ओली र रोजगारदाताले संयुक्त रुपमा कार्यक्रमको उद्घाटन गरे । श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षामन्त्री गोकर्ण बिष्ट लगायत राजकीय पद धारण गरेका अन्य अतिथिहरु, पुँजीपति वर्गका अगुवाहरु, देशका ट्रेड युनियनका नेताहरुको सहभागिता रहेको यो कार्यक्रममा प्रधानमन्त्रीले पुरानो अध्याँरो युगको अन्त्य र नयाँ उज्यालो […]

नेपालको वर्तमान राजनीतिक परिस्थितिमा पार्टीको केन्द्रीय समिति वैठकको महत्व

मुलुक संकटग्रस्त बाटोमा : नेपालमा विगत आठ महिनादेखि कथित कम्युनिष्ट पार्टी नेकपा (नेकपा) को दुईतिहाई बहुमतको सरकार चलिरहेको छ । ‘समृद्ध नेपाल, सुखी नेपाली’ को नाराका साथ आर्थिक क्रान्ति सम्पन्न गरी समाजवादमा पुग्ने लक्ष्य यो सरकारले घोषणा गरेको छ । तराइमा उठेको मधेसीको आन्दोलनको समर्थनमा भारतले गरेको ६ महिने नाकाबन्दीमा खड्गप्रसाद ओलीले आफूलाई कथित राष्ट्रवादीका […]

आमहडताल जस्ता उच्च संघर्षका निर्णयसहित क्रान्तिकारी माओवादीको बुटवल वैठक सम्पन्न

काठमाडौं । नेकपा (क्रान्तिकारी माओवादी)को केन्द्रीय समितिको बैठक बुटबल उपमहानगरपालिकामा सम्पन्न भएको छ । पार्टीका महासचिव मोहन वैद्य ‘किरण’द्वारा हस्ताक्षरित विज्ञप्तिमा जनाइएअनुसार आमहडताल जस्ता उच्च संघर्षका निर्णय गर्दै सम्पन्न भएको उक्त बैठक मंसिर १२ गतेखि १७ गते लगातार ६ दिनसम्म घनिभूत रुपमा चलेको थियो । वैठकको सुरुआतमा महान् शहीदहरुप्रति एक मिनेट भावपूर्ण श्रद्धाञ्जली व्यक्त गरेपछि […]