बाइडेन–पुटीन बार्ता र रुस–चीन सम्बन्धको बास्तबिकता

अमेरिकी राष्ट्रपति जो बाइडेन र रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटीनका बीच जेनेभामा बितेको साता सम्पन्न शिखर बार्तालाई बिश्वका बाँकी देशहरुले के कसरी हेरेका छन् यो अहिले ठूलो चासो चर्चाको बिषय बनेको छ । एकथरी बिश्लेषकले यस बार्तालाई चीनले सन्देहको र भारतले उत्सुकताको दृष्टिले हेरेको अडकलबाजी गरेका छन् । यद्यपि दुबै बार्ताकार देशहरु अमेरिका र रुसमा भने […]

दर्शन: धर्मको उत्पत्ति मानिसको अज्ञानताको उपज

“धर्म जनताको लागि ‘अफिम’ हो”– कार्ल माक्र्स “ धर्म ‘फलहीन फूल’ हो” – भी. आई. लेनिन धर्म के हो ? धर्मको कहिले र कसरी भयो ? धर्म केमा आधारित रहेको छ ? आदिबारे यस लेखमा धर्मकाबारेमा माक्र्सवादी विश्वदृष्टिकोणका आधारमा विश्लेषण गर्ने प्रयत्न गरिनेछ । (१) धर्म भनेको के हो ? धर्म भनेको मानवीय चेतनाको त्यो […]

स्वेच्छाचारी फाँसिवादले निम्त्याएको राष्ट्रिय संकट

देशमा चुलिंदै आइरहेको वर्तमान स्थितिले नेपालका सचेत स्वाभिमानि देशभक्त नेपाली जनसमुदाय सामु अहिले अत्यन्तै महत्वपूर्ण दुइवटा प्रश्न खडा गरिदिएका छन् । पहिलो, स्वतन्त्र सार्वभौमसत्ता सम्पन्न राष्ट्र नेपालको स्वाभिमानी नेपाली भएर बाँच्ने कि ? दोश्रो, भारतीय विस्तारवादको कमारो भई बाँच्ने ? हुनत: यो हालैमात्र सृजना भएको वर्तमान स्थिति होइन । हो त यो २००७ सालमा भए […]

विदेशी हस्तक्षेप प्रतिको चासो र नेपालको राजनीतिक कोर्स

देशका पाँच जना पूर्व प्रधान मन्त्रीको संयुक्त वक्तव्य सार्वजनिक हुने कुरालाई निकै महत्वका साथ लिइनु स्वभाविक हो । यहि जेठ २९ गते पूर्व प्रधान मन्त्रीहरु – शेर बहादुर देउवा, पुष्प कमल दाहाल, माधव कुमार नेपाल, झलनाथ खनाल र डा.बाबुराम भट्टराईबाट त्यस किसिमको संयुक्त विज्ञप्ति प्रकाशित भएको छ । हुनत अस्थिरताका कारण नेपालमा छोटो समयमै सरकारहरु […]

चीनमा जनताको कम्युन–जन कम्युनको जन्म

चीनमा नयाँ जनवादी आर्थिक कार्यक्रमको कार्यान्वयन क्रान्तिको राष्ट्रव्यापी विजयभन्दा पहिले नै सुरू गरिएको थियो । लाल सेना र चीनीयाँ क्रान्तिको विजयपछि लगत्तै १९४७मा चीन रणनीतिक प्रत्याक्रमणमा प्रवेश गर्‍यो, अनि त्यसको घोषणा माओले गरे र त्यसको कार्यान्वयन गर्न सुरू गरे, जसलाई नयाँ जनवादी क्रान्तिका तीन प्रमुख आर्थिक नीतिहरू भनिन्थ्यो । नयाँ जनवादी क्रान्तिका तीन प्रमुख आर्थिक […]

दर्शन : माक्र्सवादी दर्शनको ऐतिहासिक कार्यभारका सन्दर्भमा

“ जसरी दर्शनले सर्वहारा वर्गमा आफ्नो भौतिक हतियार भेटाउँछ , त्यसरी नै सर्वहारा वर्गले दर्शनमा आफ्नो बौद्धिक हतियार भेटाउँछ ।“ – कार्ल माक्र्स , माक्र्स र एंगेल्स , संकलित रचनाहरु , भाग ३ , पृष्ठ १८७ । कार्ल माक्र्स र फ्रेडरिक एंगेल्सद्वारा सन १८४८ फेब्रुअरी २१का दिन लण्डनबाट कम्युनिस्ट घोषणापत्र जारी गरियो । उक्त कम्युनिस्ट […]

आज ५ जुन विश्व वातावरण दिवस : सरकारका काम दोहनमुखी

‘प्राकृतिक प्रणालीको पुन:स्थापना’ नाराका साथ विश्व वातावरण दिवस शनिबार मनाइँदै छ । कोभिड–१९ संक्रमणका कारण यो दिवसमा विगतमा जस्तो तामझामका कार्यक्रम नभए पनि वन तथा वातावरण मन्त्रालयअन्तर्गतको वातावरण विभागले वातावरण संरक्षणका उपलब्धिका विषयमा विज्ञ र सरोकारवालासँग भर्चुअल माध्यमबाट छलफल गर्दै छ । मन्त्रालयले एक महिनायता गरेका निर्णय केलाउने हो भने नारामा जस्तो प्राकृतिक प्रणालीको पुन:स्थापना होइन, प्रकृतिको […]

आन्दोलित हुन बजेट भाषण कुर्नुपर्दैन !

२०७६ पुस २६ गते, धनुषाको औरही खोलामा भइरहेको बालुवा–गिट्टीको अनियन्त्रित दोहनविरुद्ध आवाज उठाउने युवा ओमप्रकाश महतो (दिलीप) मारिए । क्रूरतापूर्वक हत्या गरिएका दिलीपबारे खबर प्रकाशित भएपछि माघ १० गते ‘काठमान्डु पोस्ट’ मा साथी अमीषराज मुल्मीले दिलीपका नाममा स्तम्भ लेखे । स्तम्भको शीर्षकमै उनले भने, ‘दिलीप हिरो हुनुपथ्र्यो तर उनी बिर्सिइनेछन् ।’ दिलीप त्यस्ता सबाल्टर्न हुन् […]

पार्टी बारे माओ

माओ चीनीयाँ कम्युनिष्ट पार्टीको नेतृत्वमा आएदेखि उनले पार्टीलाई साँचो अर्थमा लेनिनवादी लाइनमा विकास गर्न सबै प्रकारका प्रयासहरू गरे । पहिलेका गलत लाइनहरू, खासगरी वाङ्मिङ्को तेस्रो ‘वाम’ प्रभावले गर्दा पार्टीको काम गराइमा घेरै प्रकारका भड्कावहरू थिए । एकपक्षीय(कभअतबचष्बल) बुझाइले गर्दा जनवादी केन्द्रीकृत कार्यसञ्चालनका कुनै पनि सही मान्यताहरू थिएनन् र दुई लाइन सङ्घर्ष पद्धति पुर्णरूपले गलत थियो […]

देशको जटिल अवस्था र विकल्पको प्रश्न

आज देश निकै जटिल अवस्थामा उभिएको छ । प्रतिनिधि सभाको दुई दुई पटक विघटन, सरकार सञ्चालक पार्टीमा भीषण अन्तर्विरोध तथा विभाजन,  कोरोना महामारीको अति त्रासदी अवस्था, विपन्न तथा श्रमिक जनताका सामु दैनिक हात मुख जोर्ने भयावह आर्थिक समस्या, राष्ट्रिय स्वाधीनताको रक्षाको प्रश्नमा पैदा हुँदै आएका थप जटिलता, आम जनतामा बढ्दै गएको असन्तुष्टि तथा छट्पटी–यी देशमा […]