प्रलेसमा वैचारिक बहस : ‘यलेस ’ हुने वा ‘प्रलेस’ ?

काठमाडौं । प्रगतिशील लेखक संघ नेपालमा एक पटक फेरि विचार बहसको आवश्यकताको जरुरी छ । यो समय र परिस्थितिको माग पनि हो । प्रलेसले अफ्नो जीवनको ६६ औं वसन्त पनि पार गरिसकेको छ । उपरिसंरचनामा यो वा त्यो नयाँ टोपी र अनुहारहरु फेरेर मात्र यसमा गति आउने पनि देखिदैन । वा, यसलाई विघटन गरौं न […]

नेपाली कम्युनिस्ट आन्दोलनका समस्याहरु

१.नेपालको कम्युनिष्ट आन्दोलनमा मूल ट्रेनमा कैयौं समयहरुमा विवादहरु हुने गरेका छन् । त्यसको इतिहासतर्फ नलागौं । मूल ट्रेन भनेको कम्युनिस्ट आन्दोलनको लक्ष्य र उद्देश्यमा पुग्नका लागि मार्क्सवादी लेनिनवादी सिद्धान्तअनुसार मूलभूत विषयमा सही पहिचान र त्यस अनुरुपको कार्यदिशाको निर्माण हो । नेपालमा कम्युनिस्ट बताउने सबै शक्तिहरुले समाजवाद र साम्यवादलाई आफ्नो अन्तिम गन्तव्य बताएका छन् । तर […]

क्रान्तिकारी विद्यार्थी र प्रतिरोध संघर्षको अनिवार्यता

अखिल नेपाल राष्ट्रिय स्वतन्त्र विद्यार्थी युनियन (क्रान्तिकारी) आम नेपाली विद्यार्थीहरुको शैक्षिक हक, हित र अधिकारका लागि स्थापना गरिएको हो । यो संगठन विशेष गरी मजदुर, किसान र उत्पीडि वर्ग तथा समुदायका छोराछोरीको शैक्षिक अधिकारको पक्षधर संगठन हो । यो संगठन सम्पूर्ण वामपन्थी, प्रगतिशील, देशभक्त तथा क्रान्तिकारी विद्यार्थीहरुको साझा संगठनको रुपमा परिचित हुँदै आएको छ । […]

झर्रोटर्रो : दुई नम्बरीको दुई तीर्थाटन

एक समयमा पद र पावरमा एक नम्बरी बनेर निकै शक्तिशाली सुप्रिमो बनेका पिके अहिले पावर र पदमा दुईनम्बरी बनेका छन् । यससँगै अब उनको नाउँ पनि बदलिएर मिस्टर दुईनम्बरी बनेको छ । पद त उनको दुईनम्बरी छ नै, पावर भने टुकी बालेर भुइँमा कतै खोज्नु पर्ने अवस्था छ । जतिबेला उनी पद र पावरमा विराजमान […]

कालापानी गायब पारिएको नक्सा प्रयोग गर्नेमाथि जनकारबाही

नेपालमा आफ्नै नापी विभागले बनाएको नक्शा देशमा प्रयोगमा ल्यााइन्थ्यो । प्रधानमन्त्री, मन्त्री, सिडियो, सेना, पुलिस, कर्मचारी, विद्यालय, प्राइभेट संस्थाहरु र सबै व्यक्तिहरुले नेपालको आफ्नो नक्शा प्रयोग गर्ने गर्दथे । पाठ्यक्रमहरुमा त्यही नक्शाको आधारमा पढाइहुन्थ्यो । पहिलेका सरकारहरुले कमसेकम त्यति मात्र भएपनि देशको माटोका लागि काम गरेका थिए । अहिले त हाम्रो देशको नक्शा हाम्रो आफ्नै […]

अब डीएन्ए टेस्टको पालो शंकास्पद भीआईपीहरुको

काठमाडौं । निर्मला बलात्कार तथा हत्या छानबिन समितिको छानबिन निस्फल भएपछि अबको अनुसन्धानको तीर शंकास्पद भीआईपीतिर सोझिएको छ । जनताले ठोकुवा गरेका ती भीआईपीहरुको डीएन्ए परीक्षण अब एकमात्र अनुसन्धानको भरपर्दो विकल्प रहेको छ । यसका लागि वर्तमान प्रम ओली र तिनका गृहमन्त्री रामबहादुर थापा तयार छन् कि छैनन्, त्यो त हेर्न बाँकी नै छ । […]

मार्क्सवाद र वैज्ञानिक–प्राविधिक क्रान्तिको प्रश्न

“मेसिनले स्वयम् प्रकृतिका शक्तिहरुमाथि मानिसको विजयको प्रतिनिधित्व गर्दछ” –कार्ल मार्क्स १) आधुनिक वैज्ञानिक–प्राविधिक क्रान्ति नवमार्क्सवादीहरुले आधुनिक वैज्ञानिक–प्राविधिक क्रान्तिले, जस्तो कि स्वचालन, कम्पुटर प्रविधिको विकास, बाह्य अन्तरिक्षमा हस्तक्षेप–प्रयास, पारमाणविक तथा अन्य वैज्ञानिक–उर्जा विकास, आदिले उत्पादन प्रक्रियामा मानिसको भूमिकालाई विस्थापित गरेको कारणबाट उत्पादनको प्रत्यक्ष कर्ताबाट अब मानिसलाई सामान्यतः प्राविधिक प्रकृयाको एउटा नियन्त्रकमा रुपान्तरित गरेको कुरामा जोडदिंदै मानव […]

झर्रोटर्रो : छोप्नी छोड्नी, छोड्नी छोप्नी इजिकल्टू ठोकतान्त्रिक गनतन्त्र

यतिखेर नेकपा बाबुसावको पाटीका दुईनम्बरी नेता कामरेड कालिकोटे काजी भ्mयालखानामा कोचारिएका छन् । सरकारी नेकपाका दुईनम्बरी नेता तीर्थाटनका लागि गुज्जरभैय्याका मुलुकतिर सवारी चलेको बेला एकीकृत युद्धको घोषणा गरेका नेकपा बाबुसावका दुईनम्बरी नेता भने फुटबल हानिएझैँ यो जिल्लाबाट त्यो जिल्ला र त्यो जिल्लाबाट ऊ जिल्ला गर्दै पुलिसले हुत्याउँदै भ्mयालखानाको हावा ख्वाउँदै हिँडाएको छ । काठमान्डुमा झ्याप्प […]

समृद्धि कर्मले आउने हो, कुराले होइन

जनयुद्धको उपलब्धि, इतिहास, आदर्श सबै माटोमा मिल्यो । शहीद, बेपत्ता, घाइते, अपाङ्ग र बिस्थापितहरुको बिचल्ली भयो । किसान र श्रमजीवी, जनयुद्धका पूर्व सेना, लडाकु र छापामार आदिको ‘उडायो सपना सबै हुरीले’ भनी जतासुकै चर्चा हुन्छन् । जनयुद्ध रक्षात्मक अवस्थामा पुगेर शान्ति प्रक्रियामा ओर्लिन परे पनि त्यसका कमाण्डरहरु र चालकहरु भ्रष्ट नभइदिएको भए शक्ति, ऐश्वर्य, देह […]

संस्मरणमा ह्युगो चावेज

ह्युगो चाभेजको जन्म २८ जुलाई १९५४ मा भेनेजुयलाको ग्रामीण भेगमा पर्ने सवानेटा भन्ने शहरमा भएको थियो । उनी ह्युगो डेर्लस रेज चाभेज र एलेना फियर्स डे चाभेजका दोस्रा सन्तान थिए । उनको जन्मस्थान सवानेटा भेनेजुयलाको एन्डीएन मैदानमा रहेको छ । उनका बुबाआमा दुवैजना स्थानीय विद्यालयका शिक्षक थिए । ह्युगो चाभेजको परिवार मिश्रित थियो । वंशजका […]