नैतिकताको राजनीतिमा खडेरी

भारतको इतिहासमा भ्रष्टचारसँग जोडिएका कैयौं काण्डहरु छन् । त्यस मध्ये चारा घोटला काण्ड निकै चर्चित रहयो । लालु प्रसाद यादव उक्त काण्डमा मुुछिएका थिए र त्यतिवेला उनीसँग बिबिसीले एउटा अन्तरवार्ता लिएको थियो । त्यस मध्ये एउटा प्रश्न थियो, यत्रो भ्रष्टचारको काण्डमा मुछिए पछि नैतिकताका आधारमा राजीनामा दिनुपर्दैन ? उक्त प्रश्नको जवाफमा लालुले भनेका थिए “हमारे […]

विश्व आदिवासी दिवस र नेपालको जनजाति आन्दोलन

अगस्त ९, २०२० अर्थात् साउन २५, २०७७ साल विश्व आदिवासी दिवस हो । यो दिवस संयुक्त राष्ट्र सङ्घको आह्वानमा विश्वभरिका आदिवासी जनजातिहरूले सन् १९९४ देखि जनजाति अधिकारका लागि महान् अन्तर्रास्ट्रिय पर्वको रूपमा मनाउँदै आइरहेका छन् । यो दिवस मनाउनाको मुख्य उद्देश्य विश्व भूमण्डलीकरण, आधुनिकीकरण, निजीकरण, बजारमुखी उत्पादन प्रणाली, वातावरणीय ह्रासबाट विश्वभरिका आदिवासी जनजातिहरूका सामाजिक, सांस्कृतिक, […]

कुसुम खोलामा जे देखीयो त्यही लेखियो

२०७७ साल श्रावण ३ गते ३ बजेको समयमा माडी नगरपालिका वडा नं.९ कुसुमखोला अन्तर्गत धुपखोलामा रहेको सुकुमबासी बस्तीमा निकुञ्ज प्रशासनले आगो लगाउने काम गर्यो । सात वटा हात्ती र २५ जना सेनाहरु गएर दिपबहादुर चेपाङ्ग र काजीमान चेपाङ्गको घरमा आगो लगाइयो र थप पाँच सात वटा घरमा हात्ती लगाएर भत्काउने काम गरियो । किसानले खान […]

सत्ताधारी नेकपा फुटला कि नफुट्ला ?

नेपालमा गाईजात्रा पर्व चलिरहेको छ । यसपटकको राजनीतिक गाईजात्राका प्रमुख पात्रहरु पनि सत्ताधारी नेकपाका शिर्ष नेताहरु छन् ः के पी शर्मा ओली र प्रचण्ड । नेपाली जनता वाक्क लागुन्जेल यो गाईजात्रा हेर्न वाध्य छन् । यसको परिणाम के आउला भन्ने जिज्ञासा सर्बत्र छ । सत्ताधारी नेकपा फुट्ला कि नफुट्ला ? भन्ने प्रश्न सर्बत्र उठिरहेको छ […]

सांस्कृतिक क्रान्ति—१

हामी मानव जाति सामाजिक प्राणी हौं । हामीलाइ जीउनका निम्ति समाज चाहिन्छ । त्यो समाज हुनका लागि संस्कृति चाहिन्छ । संस्कृति हुनका लागि भाषा, भेषभुषा र चालचलन चाहिन्छ । संस्कृतीका कारणले हामी कविले (पारिवारिक) बन्दै आएका छौं । हाम्रो समाजमा विभिन्न संस्कृतिहरू रहेका छन् । यी संस्कृतिलाई राष्ट्रियता पनि भनिन्छ । यिनै भिन्न–भिन्न संस्कृतिका कारणले […]

कोरोनाको असर क्रान्तिको अवसर

संसारमा मुख्य दुई किसिमले परिवर्तन भएको देखिन्छ । पहिलो प्राकृतिक, दोस्रो मानवीय । मानवीय प्रवृत्ति नै हो परिवर्तन चाहने । एउटा सत्य के हो भने समय अनुसार सबै कुरा परिवर्तन भैरहन्छन् । भनाई नै छ, “एक युगमा एक दिन आउंछ, अनि एउटा कालखण्डमा परिवर्तनकारी लहर” । त्यतिबेला जनता आफै क्रान्तिको ज्वाला बनेर निस्कन्छन् । आंधीबेहरीसरी […]

नेपाली कम्युनिष्ट आन्दोलनमा हराउँदै गएको ‘बोल्सेबिक स्प्रिरिट’

नेपाली कम्युनिष्ट आन्दोलनमा कम्युनिष्ट बिचारधारा र सिद्धान्तका निम्ति आफ्नो जीवन लगाएका, त्याग गरेका प्रशस्त नेता तथा कार्यकर्ता छन र आफूलाइ बिभिन्न पेशा, ब्याबसायमा कायम राख्दै पनि कम्युनिष्ट समर्थक र सहयोगि भएर नेपालका विभिन्न समूहहरुमा विभाजित कम्युनिष्ट पार्टीहरु र समूहहरुका लागि आफूसक्दो सहयोग र समर्थन गर्दै आएका लाखौ कम्युनिष्ट समर्थक र सहयोगि छन तर पनि तिनिहरुमा […]

(नेकपा) को संकटापन्न अवस्थामा बारे

प्रारम्भिक सन्दर्भ कथित १६ बुंदे सम्झौता पश्चात ‘फास्ट ट्रयाक’ मार्फत संविधान घोषणा गरेर नयां संवैधानिक व्यबस्था र प्रावधान अन्तर्गत विभिन्न तहका संसदीय निर्वाचनहरुको शृंखला प्रारम्भ भएको थियो । त्यस शृंखला अन्तर्गत पहिले संघीय संसद र प्रदेश सभाको निर्वाचनहरु हुनुपर्नेमा स्थानीय तहको निर्वाचन गरिएको थियो । त्यसो गर्नुको खास मकसद के थियो भने तत्कालिन नेकपा (एमाले), […]

डवल कम्युनिस्ट पार्टी र संशोधनवाद

विश्व कम्युनिस्ट विचारको जन्म सँगसँगै तीन खाले गलत विचारको जन्म पनि भयो । उक्त विचारले विश्व कम्युनिस्ट विचारमाथी हमला गर्न थाल्यो । ति तीन विचारहरु निम्न छन । १. उग्रवामपन्थी भड्काउ विचार । २. जडसुत्रवादी तथा संकिर्ण विचार । ३. संशोधनवादी तथा नवसंशोधनवादी विचार । आजसम्म पनि यी तीन विचारका विरुद्ध संसारभरमा वास्तविक क्रान्तिकारी कम्युनिस्टहरु […]

क्रान्तिकारीहरु फलाम गाल्ने आगोको मुस्लो बन्न सक्नुपर्छ

वैज्ञानिक दृष्टिकोण भनेको ‘तथ्यको आधारमा सत्य खोज्नु’ हो र धमण्डसाथ आफुलाई अचुक ठान्ने र सबैलाई भाषण दिंदै हिंड्ने बानीबाट कहिल्यै कुनै समस्याको टुङ्गो लाग्न सक्दैन । हाम्रो देशमाथी आइपरेका विपत्तिहरु ज्यादै गम्भिर छन् । वैज्ञानिक दृष्टिकोण तथा जिम्मेवारीको भावना लिएर मात्र हाम्रो देशलाई मुक्तिको बाटोतिर लान सकिने छ । सत्य एउटै मात्र छ, र कसैले […]