कार्ल मार्क्सको द्वीशतवार्षिकी

कार्ल मार्क्स ५ मई, १८१८ मा जर्मनीमा जन्मनु भएको थियो । १४ मार्च, १८८३ मा उहाँको देहावसान भयो । आज मार्क्स जन्मेको दुईसय वर्ष पूरा भइसकेको छ र विश्वभर मार्क्सको द्विशतवार्षिकी मनाउने काम भएको छ । मार्क्स विश्व सर्वहारावर्ग र उत्पीडित जनसमुदायका महान् नेता हुनुहुन्थ्यो । जर्मनीवासी एङ्गेल्स (१८२०–१८९५) को सहयोगमा मार्क्सले मार्क्सवादको निर्माण गर्नुभयो […]

गुठी विधेयक र सडक आन्दोलन

गुठी के हो ? गुठी सम्बन्धित विधेयक संघीय संसदमा पेश भएपछि काठमाण्डौंको सडकदेखि संदनसम्मलाई ततायो । यो गुठीसम्बन्धी विधेयकले भैरहेको गुठी व्यवस्थापनलाई प्राधिकरण गठन गरी त्यसको स्वामित्वमा लैजाने र केही निश्चित व्यक्तिहरुको जिम्मामा सुम्पने षड्यत्रको गन्ध आएकाले त्यससँग सम्बन्धित पक्षहरुद्वारा उक्त षड्न्त्रविरुद्ध संघर्ष उठाइयो । त्यो संघर्षले उपत्यकाको नेवार गुठीयारको मात्र नभई देशका प्रबुद्ध वर्ग, […]

ट्रम्प अमेरिकी इतिहासकै कायर राष्ट्रपति हुन् त ?

 विगत केही दिनयता विश्वकै महाशक्ति देश संयुक्त राज्य अमेरिका र आणविक शक्ति सम्पन्न मुलुक इरानका बीचमा युद्धको वादल मडारिँदै आएको छ । आणविक शक्तिका हिसाबले यी दुई मुलुकका बीचको द्वन्द्वले पुरै विश्वलाई नै तहसनहस पार्न सक्ने विश्वयुद्ध नै हुने पो हो कि भन्ने चिन्ता विभिन्न राजनैतिक विश्लेषकहरुले व्यक्त गर्न थालेका छन् । हालसालै अन्तर्राष्टिय थिंक […]

मुस्लिम मुक्ति र स्वतन्त्रताको भावी दिशा

ऐतिहासिक पृष्ठभमिूबाट के स्पष्ट छ भने नेपालमा मुसिलम समुदाय धार्मिक, सांस्कृति र भाषाकि क्षेत्रमा रहेको विभेदलाई आधार बनाएर साढे दुई सय वर्ष पूर्वदेखि सामान्ती हिन्दु सामन्तवादी राज्यले दोस्रो दर्जाको नागरिकको रुपमा हेर्दै आइरहेको छ । यद्यपि पछिल्लो कालखण्डमा दरबारियाहरुले एकाग्र दलाल तयार गरेर मुस्लिम समुदायको तथाकथित सहभागिताको नौंटकी नदेखिइएका होइन । परन्तु जब सम्मा समग्र […]

मार्क्सवाद र समाज विकासमा प्रविधिको भूमिका

मानिस एउटा चेतनशील प्राणी हो । उसले आफ्नो भौतिक आवश्यकता पुरा गर्न श्रम गर्ने गर्दछ । कुनै पनि मानिसको ज्ञान तथा सिप र औजारको सामाजिक व्यवहारमा हुने प्रयोगको समग्रता नै उसको श्रम हो । मार्क्सवादले समाज विकासको आधार श्रम हो र यसैले नै मानिसलाई जनावर भन्दा अलग गराएको हो भन्ने मान्दछ । समाजमा मानिसका आवश्यकताहरु […]

मुलुकमा साम्प्रदायिक दङ्गा निम्त्याउँदै वर्तमान सरकार

महान् नेपाल राष्ट्रको अङ्गको रुपमा रहेका र यससँग रगत र मासु झैँ अभिन्न रुपले गाँसिएको नेपाली क्रान्तिकारी कम्युनिष्टहरुको निम्ति नेपालका विशेषताहरुबाट अलग्गिएर मारर्क्सवादको कुरा गर्नु खाली हवाई मार्क्सवाद, खोक्रो मार्क्सवाद हो । सिङ्गो नेपालमा विदेशी रुढीवादलाई उन्मुलन गर्नैपर्छ, खोक्रो निस्सार राग अलाप्न छाड्नु पर्छ र कट्टरतावादलाई निमिट्यान्न पार्नु पर्छ, तिनको सट्टामा सर्वसाधारण नेपाली जनताले मनपराउने […]

सहरमुखी कार्यदिशा : सहरको भूमिका र मूल्याङ्कनको प्रश्न

कार्यदिशा विविध हुन सक्छन् । देश, काल र परिस्थितिअनुसार क्रान्ति सम्पन्न गर्नका निम्ति क्रान्तिकारी पार्टीले आफ्नै विशिस्ष्टतामा विभिन्न काल खण्डमा विभिन्न कार्यदिशा अबलम्बन गर्न सक्छन् । रुसी अक्टुबर समाजवादी क्रान्ति सम्पन्न गर्नका निम्ति रुसी बोल्सेविक पार्टीले त्यहाँको विशिष्टतामा अल्पकालीन सशस्त्र जनविद्रोहको कार्यदिशा अबलम्बन गरेको थियो । चिनियाँ क्रान्ति सम्पन्न गर्नका लागि चीनको क्रान्तिकारी पार्टीले त्यहाँको […]

वर्गसंघर्ष र अन्तरसंघर्षको सम्बन्ध

दुई परस्पर विपरीत वर्गका बीचको संघर्षलाई वर्गसंघर्ष भनिन्छ, जस्तै दास समाजमा दास र मालिक, सामन्तवादी समाजमा जमिन्दार र किसान, पुँजीवादी समाजमा पुँजीपति र सर्वहारा वर्गका बीचको संघर्ष । अन्तः संघर्ष भनेको पार्टीभित्र वैचारिक, राजनीतिक, सांगठनिक आदि विषय र कार्यदिशाका बीचमा चल्ने संघर्ष हो । वर्गसंघर्ष र अन्तःसंघर्षका बीच द्वन्द्वात्मक संबन्ध हुन्छ । यी दुवैले एक […]

भ्रष्टाचारी र दलालविरुद्ध अखिल (क्रान्तिकारी)

अखिल (क्रान्तिकारी)ले विद्यार्थी आन्दोलनकै इतिहासमा (करीब तीनहप्ता) त्रिविभित्रका भ्रष्टाचारी र दलालविरुद्ध रिले अनसन गरिरहेको छ । अखिल (क्रान्तिकारी)का अनेकौ घटकहरु विद्यार्थी आन्दोलनमा विद्यमान भएको अवस्थामा यो स्पष्ट पार्न आवश्यक छ कि आखिरमा यो आन्दोलनको नेतृत्व गरिरहेको अखिल कुनचांही अखिल हो त ? यो अखिल (क्रान्तिकारी) भनेको नेकपा (क्रान्तिकारी माओवादी)सम्बद्ध विद्यार्थीहरुको संगठन हो । नेकपा (क्रान्तिकारी […]

झर्रोटर्रो : नेपाल दलाल महासङ्घ पाटी

नेपाल मण्डलमा अव दलालहर्को पाटी बनाउनु पर्ने भयो । त्यो पनि महासङ्घीय ढाँचाको बनाउनु उपयुक्त हुने देखिएको छ । यो दलालहर्को पाटी बनायो भने सबै भन्दा ठूलो पाटी यही हुने र यसको विकल्पमा कुनै पनि दल अगाडि आउन सक्ने छैनन् । यो सदाकालका लागि बलियो पाटी हुने छ । यो पाटीको वैचारिक दर्शन सर्बदर्शन हुने […]