निर्वाचन आयोगद्वारा प्रदेशसभा र संघीय चुनावका लागि दल दर्ता गर्न आह्वान

काठमाडौं । निर्वाचन आयोगले प्रदेशसभा र प्रतिनिधिसभा चुनावका लागि ३० दिनभित्र दल दर्ता गर्न निर्वाचन आयोगले आह्वान गरेको छ । आयोगले सूचना निकालेर भदौ ११ गतेसम्ममा दल दर्ता गराउन राजनीतिक दललाई आह्वान गरेको हो । संविधानको धारा २७१ अनुसार राजनीतिक दलको रूपमा चुनावका लागि मान्यता प्राप्त गर्न दर्ता गराउनुपर्ने संवैधानिक व्यवस्था छ । आगामी माघ […]

स्थानीय निर्वाचनपछिको माओवादी आन्दोलन

नेपालको माओवादी आन्दोलन २०५२ साल फागुन १बाट सुरु गरिएको सशस्त्र विद्रोहसित जोडिएको छ । उक्त विद्रोहले कालान्तरमा नेपालको ८० प्रतिशत भूभाग आफ्नो प्रत्यक्ष र अप्रत्यक्ष प्रभावमा पारेको र त्यसलाई माओवादी जनयुद्ध नामाकरण गरिएको हो । २०५२ साल असोजको चुनवांग बैठकपछि त्यसले क्रान्तिका लागि कार्यनीतिक सिफ्ट भन्दै संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रको कार्यनीति अपनायो । यहा“ नेर बाबुराम […]

क्रान्तिकारी युवाहरुले इतिहासबाट सिक्नैपर्ने सवालहरु 

क.माओले “युवाहरुको मुख्य काम सिक्नु हो” भन्नुभएको छ । हामीले राम्रा र नराम्रा कुरा सिकिरहेका हुन्छौं । राम्रा कुरा सिक्नु भविष्य उज्ज्वल बनाउनु हो, त्यसैले क्रान्तिकारी युवाहरुले राम्रा कुरा सिक्नु पर्दछ र नराम्रा कुराहरुलाई त्याग्नु पर्दछ । क्रान्तिबाट सिक्नु पर्दछ र प्रतिक्रान्तिबाट पनि सिक्नु पर्दछ । एउटा भनाइ छ “धेरै पल्ट हारेको सेनापतिले धेरै सिक्न […]

‘महिला मुक्ति’को निम्ति नयाँ जनवादी क्रान्तिको अपरिहार्यता

आज देश असाधारण राजनीतिक परिवेशबाट गुज्रिरहेको छ । १० वर्षको महान् जनयुद्ध र १९ दिने जनआन्दोलनको बलमा स्थापित ‘लोकतान्त्रिक गणतन्त्र’ वास्तवमा जनताको व्यवस्था बन्न सकेन । यतिबेला राजनीतिक सत्ता जनताको हातमा नभएर दलाल एवं नोकरशाही पुँजीपति वर्गको हातमा गएको छ । महान् जनयुद्ध र १९ दिने जनआन्दोलनको उत्कर्षको बेला नेपाली जनताले राजनीतिक दलका नेताहरुमाथि गरेको […]

देशभक्त जनगणतान्त्रिक मोर्चाको भूमिका र कार्यभार 

नेपालमा प्रगतिशील राजनीतिक आन्दोलन खास गरेर कम्युनिष्ट पार्टीको स्थापना र कम्युनिष्ट आन्दोलनको शुरुवात भएको लगभग सात दशक लामो समायवधि पूरा हुन लागेको छ । स्थापनाकालमा नेपाल कम्ुनिष्ट पार्टीले देशको आर्थिक सामाजिक परिवर्तनका लागि क्रान्तिको स्पष्ट र ठोस नीति एवं कार्यक्रम तय गर्न असमर्थ रहेतापनि कालान्तरमा पार्टीका संस्थापक महासचिव क.पुष्पलाल श्रेष्ठको अगुवाई र नेतृत्वमा नयाँ जनवादी […]

अब सिंहदरवारका ब्वाँसाहरु गाउँ गाउँमा

नेपाली राजनीतिमा प्रतिक्रान्तिकाल शुरु भएको छ । सबै संसदवादी शक्तिहरु आज पश्चगामी दिशातर्फ प्रवृत्त भएका छन् । उनीहरुलाई जनताको पीडासँग कुनै मतलब छैन । सिंहदरवार मुर्दाहरुले चलाइरहेका छन् । जसमा न कुनै सम्वेदना छ न कुनै उर्जा । देश दिनप्रतिदिन खाल्डोतिर खसिरहेछ, एउटा युगनी अँध्यारो खाल्डो । जहाँ खसेपछि उज्यालो भने देख्न नपाइने हुन्छ । […]

सम्भ्रान्तहरुको पोल्टामा सङ्घीय गणतन्त्र

दुई नम्बर प्रदेश बाहेक ६ वटा प्रदेश भित्ररहेका स्थानीय तहको निर्वाचन सम्पन्न भइसकेको छ । तीन तहमा पुनर्संरचना गरिएको राज्यसत्तामा अब केन्द्रको सङ्घीय सरकार र प्रदेशको प्रादेशिक सरकारको निर्वाचन पनि हुन बाँकी छ । लगभग स्थानीय तहमा सम्पन्न भइसकेको निर्वाचन र त्यसले दिएको छनकलाई हेर्दा स्थानीय तहबाट निर्माण र कार्यान्वयन हुँदै गरेको सङ्घीय गणतन्त्र वास्तवमा […]

संसदीय व्यवस्थाको निर्वाचनका भद्दा परिदृश्य

स्थानीय तहको दुई चरणको निर्वाचन सकिएको छ । यो निर्वाचनले दिएको परिणामले देशको राजनीतिमा तात्विक अन्तर नआउने कुरा प्रष्ट छ । जहाँसम्म निर्वाचनद्वारा निर्वाचित जनप्रतिनिधिले जनताको अभिमतको सम्मान कति गर्ने छन् र आफ्ना घोषणापत्रमा उल्लेख गरेका विषयप्रति कति जिम्मेवार बन्ने छन् ? त्यो कुराको चर्चा गर्ने समय अझै भएकोे छैन । तर यो साँचो हो कि […]

स्थानीय निर्वाचनको क्रान्तिकारी उपयोग र यसबाट लिनुपर्ने शिक्षा

स्थानीय होस् वा केन्द्रीय राज्य सत्ता अन्तर्गत हुने निर्वाचन क्रान्तिकारीहरुका लागि यो फगत कार्यनीतिको प्रश्न हो । बोलीचालीको भाषामा निर्वाचन भाग लिने भनिए पनि क्रान्तिकारीहरुले निर्वाचनलाई क्रान्तिको रणनीतिक उद्देश्यलाई नजिक ल्याउन केवल उपयोग गर्ने मात्र हो । केन्द्रीय तहको निर्वाचनको चरित्र अलि बढी राजनीतिक र राज्यसत्तासँग जोडिन्छ । स्थानीय तहको निर्वाचन भने राजनीतिको साथ साथै […]

निर्वाचनको परिणाम र पश्चगमन

अक्सफोर्ड इन्टरनेशनल पब्लिकेसनले २०७२ माघमा नेपालको क्रान्ति र प्रतिक्रान्तिका विषयमा लेखिएका लेखहरुलाई संकलन गरिएको मेरो एउटा पुस्तक प्रकाशित गरेको थियो । उक्त पुस्तकको शिर्षक ”क्रान्ति र प्रतिक्रान्तिका शृंखला” राखिएको छ । नेपाली समाजको क्रान्तिकारी रुपान्तरणका निमित्त संचालन गरिएको जनयुद्धलाई उत्कर्षमा पुग्न सिंगै एक दशक लाग्यो । त्यसको नेतृत्व गरिरहेका शिर्ष नेता, त्यसका नायकले नै प्रतिकृयावादीहरुसँग […]