झर्रोटर्रो : अधिनायकवाद

‘अधिनायकवाद’ भन्ने शब्द राजनीतिमा प्रयोग हुने दार्शनिक पदावली हो । अहिले यो पदावलीको नयाँ परिभाषाको आविष्कार भएको छ । यस्तो आविष्कार गर्ने दार्शनिक नेपाल मण्डलमा जन्मिएका छन् । यो हामी नेपाली मनुखेहर्का लागि बडा गौरवको कुरो हो । त्यसमा पनि कम्निसहर्का लागि त हुँदै हो । हाम्रो देशाँ पनि नयाँ दार्शनिकको जन्म हुनु कम्ता कुरो […]

जनयुद्ध र सांस्कृतिक रुपान्तरण

                  देशमा अत्याचार बढेपछि, शान्ति खल्बलिएपछि, सत्तामा रहेकाहरुको आडमा सत्ताका मतियारहरुको मनपरितन्त्र चल्न थालेपछि गाह्रो हुँदोरहेछ त्यो देशका सचेत नागरिकहरुले चुप लागेर बस्न । सल्किंदो रहेछ विद्रोहको राँको अनि जेठको खडेरीमा सल्केको डढेलोझैं फैलिंदोरहेछ अकल्पनीय ढंगले पात पतकरहरुलाई खरानी पार्दै । यो दशबर्ष लामो जनयुद्ध यसैको परिणाम […]

साहित्यमा संशोधनवाद र समाजवादी यथार्थवाद

१. विषय उठान नेपाली साहित्यमा प्रचलित समाजवादी यथार्थवाद साहित्यको मूल धाराका रूपमा रहँदै आएको छ । यस विश्वदृष्टिकोण, उदेश्य र स्पष्ट विचारधाराका कारणबाट यसले छुट्टै क्रान्तिकारी भूमिका सहित विशिष्ट पहिचान स्थापित गरेको छ । आफ्नो पृथक् विश्वदृष्टिकोणका साथै वर्ग पक्षधरता रहनु र यथार्थ प्रति इमान्दार हुनु समाजवादी यथार्थवादी सर्जकहरूको वैशिष्ट्य रहेको छ । वर्ग, विचार […]

मस्कोमा युद्ध सङ्ग्रहालय अवलोकन गर्दाको त्यो अविस्मरणीय क्षण

                                          महान् लेनिनको नेतृत्वमा महान् रुसी अक्टुबर समाजवादी क्रान्ति सम्पन्न गरिएको देश रुस लेनिनवादका सबल कार्यान्वयनकर्ता र हिटलरी फासीवादलाई धुलो चटाएर तत्कालिन सोभियत सङ्घलाई जोगाउन सफल विश्व चर्चित क्रान्तिकारी योद्धा स्टालिनले पुनर्निर्माण गरेको देश रुसमा […]

इतिहास माइनस इक

इतिहास बिर्सदा या कसैको पोल्टामा इतिहासलाई थमाउँदा के तिमीलाई गर्व लाग्छ ? के तिमीमा स्वाभिमान जाग्छ ? इतिहासलाई इतिहासबाट माइनस गरी इतिहास बनाउँदा के इतिहास रहन्छ ? कुनै पुस्तकबाट ध्वनि, शब्द, अक्षर, वाक्य सबै सबै निकाल्दा र पुस्तक बनाउँदा के पुस्तक रहन्छ ? पृथ्वी, जल, तेज वायु, आकाश मुटु, मस्तिष्क, श्वास अनि छलछल बग्ने रक्तधमनी […]

लोपहुँदै खसान् लोककला

काठमाडौ । पछिल्लो चरणमा आएर खसान् लोककला लोप हुँदै गएकोमा सांस्कृति विदहरुद्वारा चिन्ता व्यक्त गर्न थालिएको छ । वास्तुकला निर्माणका साथै स्थानीय जनजीवनमा केही वर्षअघिसम्म यसको उल्लेख्य प्रभाव रहेको भेटिए तापनि आजभोलि यो लोककला हराउँदै गएको छ । कतैकतै यसका अबशेषहरु मात्र भेटिने गरेको विज्ञ तथा पारखीहरुले बताउने गरेका छन् । सिञ्जा सभ्याता नेपालको सबैभन्दा […]

यसरी लड्छन् महाकालीका जनता सीमा रक्षा गर्न

बिहानको ८.० बजेको थियो । हामी डडेल्धुराबाट बैतडी प्रस्थान गर्यौं । राष्ट्रिय झण्डा र युवा विद्यार्थीको झण्डासहित बैतडी पुगेपछि पुलिस प्रशासनलाई जानकारी गराउँदै टोली अगाडि बढ्यो । राजनैतिक ज्ञानको अभावमा कतिपय प्रहरीहरुले (क्रान्तिकारी माओवादी) नभनी विप्लव समुह भनेर रिपोर्ट गर्दा रहेछन् । त्यसले गर्दा अनावश्यक सोधपुछले बीच–बीचमा हैरान पार्ने काम पनि भयो । चैत्र २७ […]

झर्रोटर्रो : दुई बर्षलाई फर्केर हेर्दा

यो कैलुले झर्रोटर्रो लेख्न थालेको पनि आजबाट ठ्याम्मै दुई पुगेर तीन वर्षमा लाग्यो । गएका दुई वर्ष के कस्ता भए केही मेसोभाँती पाइएन । आउँदो वर्ष के कस्तो हुने हो त्यो पनि यसै भन्न सकिन्न । आफ्नो मूल्याङ्कन आफैँले के गर्नू ? अरू कसैले पनि गरेको यो कैलुले थाहा पाउन कहिल्यै सकेन । विजुली अक्षरमा […]

सिकलेसमा एक हप्ता

जेठ २३ गतेदेखि पश्चिम केन्द्रीय कमाण्डका अगुवा राजनीतिक कार्यकर्ताहरुको महत्वपूर्ण प्रशिक्षण हु“दै थियो । क. बसन्त, कुलमान, दुर्लभकुमार र म गरी हामी चारजना २२ गते बिहानै घोराहीबाट काठमाण्डौं जाने बसको टिकट लियौं र बसभित्र छि¥यौं । साढे छ बजे हाम्रो गाडी अगाडि बढ्यो । मौसम सफा थियो, हामी क्याबिनमा बसेका थियौं र टाढा टाढासम्म देख्न […]

झर्रोटर्रो : नेकपा स्क्वायर

गणितमा ए गुणा ए बराबर ए स्क्वायर हुन्छ । कोष्ट बाहिरको अङ्कले कोष्ट भित्रको अङ्कलाई गुणा गरेर आउने परिणामलाई त्यसको उत्तर मानिन्छ । जस्तै २ (२) बराबर ४ हुन्छ । किनकि यो भनेको २२ हो । अहिले नेपाल मण्डलको एउटा स्वघोषित नामधारी कम्युनिष्ट पाटी अर्थात् सत्ताधारी कम्युनिष्ट पाटी त्यस्तै भएको छ । सत्ताधारी कम्युनिष्ट पाटीको […]