झर्रोटर्रो : समृद्धिका खजाना

१.धान दिवस अचेल नेपाल मण्डलमा असारे पन्ध्रमा धान दिवस मनाउने चलन आ’छ । सरकारका हरेक अड्डाखानाहरूमा धान दिवस धुमधडकाका साथ मनाइन्च । दही च्युरा खाएर गमला समलामा धान रोपेर उल्लासपूर्ण वातावरणमा मनाइन्च । एनजिओ र आइएनजिओहरूको त डलर फलाउने महत्वपूर्ण अवसर र खेती हो यो धान दिवस । उनीहरूले झन् नमनाउने कुरै भएन । सरकारवादी […]

रुपान्तरण

अघिल्लो दिन महानायक उज्यालो दिन त्याग समर्पणको अनुपम उदाहरण प्रकाशमय विचारक नवपथ निर्देशक विश्व सर्वहारावर्गको नव उर्जामय स्रोतक अविजेय शूरवीर साँच्ची साँच्ची नै परिवर्तनको अतिउच्च शिखर प्रभात र भविष्यको संवाहक क्रान्ति र मुक्तिको सम्प्रकाशक पछिल्लो दिन रातारात बदिलियो पुरा कथाको पात्र झै कायर र गद्दार अविश्वासी घातक पानी आन्द्रे भयात्तुर ब्ल्याङ्की, बर्नस्टिन काउत्स्की र बाकुनिन […]

झर्रोटर्रो : अधिनायकवाद

‘अधिनायकवाद’ भन्ने शब्द राजनीतिमा प्रयोग हुने दार्शनिक पदावली हो । अहिले यो पदावलीको नयाँ परिभाषाको आविष्कार भएको छ । यस्तो आविष्कार गर्ने दार्शनिक नेपाल मण्डलमा जन्मिएका छन् । यो हामी नेपाली मनुखेहर्का लागि बडा गौरवको कुरो हो । त्यसमा पनि कम्निसहर्का लागि त हुँदै हो । हाम्रो देशाँ पनि नयाँ दार्शनिकको जन्म हुनु कम्ता कुरो […]

जनयुद्ध र सांस्कृतिक रुपान्तरण

                  देशमा अत्याचार बढेपछि, शान्ति खल्बलिएपछि, सत्तामा रहेकाहरुको आडमा सत्ताका मतियारहरुको मनपरितन्त्र चल्न थालेपछि गाह्रो हुँदोरहेछ त्यो देशका सचेत नागरिकहरुले चुप लागेर बस्न । सल्किंदो रहेछ विद्रोहको राँको अनि जेठको खडेरीमा सल्केको डढेलोझैं फैलिंदोरहेछ अकल्पनीय ढंगले पात पतकरहरुलाई खरानी पार्दै । यो दशबर्ष लामो जनयुद्ध यसैको परिणाम […]

साहित्यमा संशोधनवाद र समाजवादी यथार्थवाद

१. विषय उठान नेपाली साहित्यमा प्रचलित समाजवादी यथार्थवाद साहित्यको मूल धाराका रूपमा रहँदै आएको छ । यस विश्वदृष्टिकोण, उदेश्य र स्पष्ट विचारधाराका कारणबाट यसले छुट्टै क्रान्तिकारी भूमिका सहित विशिष्ट पहिचान स्थापित गरेको छ । आफ्नो पृथक् विश्वदृष्टिकोणका साथै वर्ग पक्षधरता रहनु र यथार्थ प्रति इमान्दार हुनु समाजवादी यथार्थवादी सर्जकहरूको वैशिष्ट्य रहेको छ । वर्ग, विचार […]

मस्कोमा युद्ध सङ्ग्रहालय अवलोकन गर्दाको त्यो अविस्मरणीय क्षण

                                          महान् लेनिनको नेतृत्वमा महान् रुसी अक्टुबर समाजवादी क्रान्ति सम्पन्न गरिएको देश रुस लेनिनवादका सबल कार्यान्वयनकर्ता र हिटलरी फासीवादलाई धुलो चटाएर तत्कालिन सोभियत सङ्घलाई जोगाउन सफल विश्व चर्चित क्रान्तिकारी योद्धा स्टालिनले पुनर्निर्माण गरेको देश रुसमा […]

इतिहास माइनस इक

इतिहास बिर्सदा या कसैको पोल्टामा इतिहासलाई थमाउँदा के तिमीलाई गर्व लाग्छ ? के तिमीमा स्वाभिमान जाग्छ ? इतिहासलाई इतिहासबाट माइनस गरी इतिहास बनाउँदा के इतिहास रहन्छ ? कुनै पुस्तकबाट ध्वनि, शब्द, अक्षर, वाक्य सबै सबै निकाल्दा र पुस्तक बनाउँदा के पुस्तक रहन्छ ? पृथ्वी, जल, तेज वायु, आकाश मुटु, मस्तिष्क, श्वास अनि छलछल बग्ने रक्तधमनी […]

लोपहुँदै खसान् लोककला

काठमाडौ । पछिल्लो चरणमा आएर खसान् लोककला लोप हुँदै गएकोमा सांस्कृति विदहरुद्वारा चिन्ता व्यक्त गर्न थालिएको छ । वास्तुकला निर्माणका साथै स्थानीय जनजीवनमा केही वर्षअघिसम्म यसको उल्लेख्य प्रभाव रहेको भेटिए तापनि आजभोलि यो लोककला हराउँदै गएको छ । कतैकतै यसका अबशेषहरु मात्र भेटिने गरेको विज्ञ तथा पारखीहरुले बताउने गरेका छन् । सिञ्जा सभ्याता नेपालको सबैभन्दा […]

यसरी लड्छन् महाकालीका जनता सीमा रक्षा गर्न

बिहानको ८.० बजेको थियो । हामी डडेल्धुराबाट बैतडी प्रस्थान गर्यौं । राष्ट्रिय झण्डा र युवा विद्यार्थीको झण्डासहित बैतडी पुगेपछि पुलिस प्रशासनलाई जानकारी गराउँदै टोली अगाडि बढ्यो । राजनैतिक ज्ञानको अभावमा कतिपय प्रहरीहरुले (क्रान्तिकारी माओवादी) नभनी विप्लव समुह भनेर रिपोर्ट गर्दा रहेछन् । त्यसले गर्दा अनावश्यक सोधपुछले बीच–बीचमा हैरान पार्ने काम पनि भयो । चैत्र २७ […]

झर्रोटर्रो : दुई बर्षलाई फर्केर हेर्दा

यो कैलुले झर्रोटर्रो लेख्न थालेको पनि आजबाट ठ्याम्मै दुई पुगेर तीन वर्षमा लाग्यो । गएका दुई वर्ष के कस्ता भए केही मेसोभाँती पाइएन । आउँदो वर्ष के कस्तो हुने हो त्यो पनि यसै भन्न सकिन्न । आफ्नो मूल्याङ्कन आफैँले के गर्नू ? अरू कसैले पनि गरेको यो कैलुले थाहा पाउन कहिल्यै सकेन । विजुली अक्षरमा […]