आठ मार्चलाई हेर्ने दृष्टिकोण र श्रमिक महिला मुक्तिको प्रश्न

अंग्रेजी पात्रोमा प्रत्येक वर्ष आउने आठ मार्च के हो ? विश्वभरका महिलाहरु मूलतः श्रमिक महिलाहरुका लागि यो दिनको किन महत्व रहन्छ ? आदि प्रश्नहरुबारे स्वयम् श्रमिक महिलाहरु र उनीहरुको मुक्तिका लागि कामगर्ने कम्युनिष्ट पार्टीहरुका बिचमा स्पष्टताको अभाव देखिन्छन् । किनभने श्रमिक महिलाहरुको मुक्तिको सवालसित जोडिएको यो दिवसलाई आखिरमा पुँजीपति वर्गको प्रतिनिधित्व गर्ने “अधिकारवादी” महिलाहरुको चाडका […]

माकेको एमालेकरण : केही सैद्धान्तिक सवाल

नेकपा (एमाले) र नेकपा (माओवादी केन्द्र) बीचको पार्टी एकता गर्ने घोषणा भएको छ । पार्टी एकता संयोजन समितिले २०७४ फागुन ७ गते ७ बुँदे “एकीकरणका प्रारम्भिक आधार” सार्वजनिक गरेको छ । त्यो एकीकरण प्रारम्भिक आधारहरूको दुई नम्बर बुँदामा पार्टीको निर्देशक सिद्धान्त ‘माक्र्सवाद–लेनिनवाद’ रहने छ भनिएको छ । यो विषयलाई लिएर एमालेमा त कुनै असन्तुष्टि देखिएन […]

संशोधन होइन, खारेज गरिनुपर्ने १९५० को सन्धि

दुई वर्षे कार्यकालका लागि ०७३ असारमा गठित ‘प्रबुद्ध व्यक्ति समूह’ को सातौं बैठक भर्खरै काठमाडौंमा भयो । बैठकमा सन् १९५० को सन्धि खारेज, पुनरावलोकन या नयाँ सम्झौताका विकल्प र अन्य दुई पक्षीय सम्झौता र सहमतिका विषयका साथै दुईपक्षीय तथा तेस्रो मुलुकसँग हुने व्यापार पारवहन, जलस्रोत, पानीको उपयोग, सीमा नियमन, प्राकृतिक स्रोत तथा वातावरणलगायत दर्जनौं विषयमा छलफल […]

नयाँ जनवाद भर्सेज समाजवाद

आगामी २०७५ साल वैशाख ९ (सन् २०१८ अप्रिल २२) गते नेपाली कम्युनिष्ट आन्दोलनले ६८ वर्ष पुरा गरेर ६९ वर्षमा प्रवेश गर्दैछ । यति लामो ऐतिहासिक अवधिमा यस आन्दोलन भित्र वर्गसंघर्ष, जनसंघर्ष र अन्तर संघर्षका अनेकांै जटिल, बाङ्गाटिङ्गा र कहालिलाग्दा घुम्तिहरु रहेका छन् । यद्यपी यो आन्दोलन लामो समय पहिलेदेखि अनेकौं समूह–उपसमूहहरुमा विभाजित अवश्यै रहयो । […]

पार्टीको कार्यदिशाबारे कमरेड माओका विचारहरु

अध्यक्ष माओले भन्aनुभएको छ, “वैचारिक तथा राजनीतिक कार्यदिशा सही वा गलत हुनुले सबै कुराको निर्धारण गर्दछ” र “क्रान्तिलाई विजयसम्म पु¥याउनको निम्ति राजनीतिक पार्टीले आफ्नै कार्यदिशाको सहीपना र आनै संगठनको खंदिलोपनामा भर पर्नु पर्दछ” । यसले स्पष्ट गर्दछ कि यदि सर्बहारा वर्गको राजनीतिक पार्टीले क्रान्तिकारी ध्येयलाई विजयसम्म नेतृत्व गर्न चाहन्छ भने त्यसले माक्र्सवादी–लेननवादी कार्यदिशालाई पक्डिनु पर्दछ […]

माकेको एमालेमा विलय : एक चर्चा

“……….उक्त लोकतान्त्रिक गणतन्त्रलाई प्रतिक्रियावादी वर्ग र तिनका पार्टीहरुले बुर्जुवा संसदीय गणतन्त्रमा बदल्न बल गर्नेछन् भने सर्वहारावर्गको हाम्रो पार्टी त्यसलाई नयाँ जनवादी गणतन्त्रमा बदल्ने प्रयत्न गर्नेछ ।” (२०६२ असोज–कार्तिकमा सम्पन्न ऐतिहासिक चुनवाङ बैठक, ऐतिहासिक दस्तावेजहरु, पृ. २९६) । २०६२ सालमा आयोजित चुनवाङ बैठकको प्रस्तावको एक अंश हो यो, जसमा लोकतान्त्रिक गणतन्त्रलाई कार्यनीतिक नाराका रूपमा मात्र लिइएको […]

वाम आन्दोलन र यसको आगामी कार्यभार

वामपन्थी आन्दोलनबारे पैदा भएको भ्रम सामान्यतया वामपन्थी आन्दोलन भन्नाले वामपन्थी सबैको साझा आन्दोलन वा वामपन्थी आन्दोलनको मूल प्रवाह भन्ने बुझिन्छ । तर जब दक्षिणपन्थीहरुले र प्रतिकृयावादीकरण भैसकेकाहरुले आफूलाई “वामपन्थी” भन्ने गर्दछन्, जब वामपन्थीहरुको जरो किलो उखेल्नका लागि वामपन्थी नामको दुरु पयोग हुन्छ, ती दुई परस्पर विरोधी शक्ति वा व्यक्तिहरुलाई चिनाउने पदावलीका अगाडि बिशेषण थप्नुपर्ने आवश्यकता […]

झर्रोटर्रो : मन्त्री दौड प्रतियोगिता

बल्लतल्ल केही दिन अगाडि उखानप्रसादले पर्धानमन्त्रीको पगरी त गुथे तर आफ्ना सहयोगी जन्तीमण्डल गठन गर्न त उनलाई पनि सकस नै प¥यो । एक्लै सिंहदरबार छिर्न कठिन परेर होला आफ्नै दल भित्रका सौतेनी गुटका अरू दुईजनालाई साथै लिएर पसे । गठबन्धनका चालिसे गुटबाट जन्तीमण्डलमा पठाउने नाम नआएकाले आफ्नो साठी भागे गुटतर्फबाट मात्रै जन्तीमण्डलमा सामेल गराए । […]

माकेको एमालेमा विलय : एक पश्चगामी छलाङ्ग

नेपाली कम्युनिस्ट आन्दोलनको इतिहास अग्रगमन र पश्चगमनका बीचको भीषण अन्तर्विरोधको प्रक्रिया हुँदै अगाडि बढ्दै आएको छ । यसैक्रममा अहिले नेकपा (माओवादी केन्द्र) को नेकपा (एकीकृत माक्र्सवादी लेनिनवादी) मा विलय भएको छ । माओवादी केन्द्रले क्रान्ति, कम्युनिज्म र माओवादको परित्याग गरी शान्तिपूर्ण बहुदलीय प्रतिस्पर्धामा आधारित संसदवादको सिद्धान्तलाई स्वीकार गरेको छ । यस परिघटनालाई माओवादी केन्द्रको सैद्धान्तिक […]

ओली, सामाजिक फासिष्ट बन्न नखोज !

कम्युनिष्ट र वामगठवन्धनको नाममा शासनसत्तामा पुगेका एमालेका प्रधानमन्त्री जो केही समयपछि एमाले र माकेको गठवन्धनमा सरकार बन्ने निश्चित प्राय छ, उनी प्रधानमन्त्री भएको एक हप्ता पनि नवित्दै उनको भावी शासनसत्ता कस्तो हुने छ भन्ने संकेत भरखरै नेकपामाथिको ठाडो प्रहरी हस्तक्षेप बाट देखिएको छ । यहि २०७४ फागुन ६ गते नेकपाको भातृसंगठन युवा मोर्चाको तेस्रो राष्ट्रिय […]