Should we still expect anything from Pushpa Kamal Dahal?

It takes no longer time for somebody/someone to deviate from their original identity. Original identity, here, indicates how someone/somebody was initially acknowledged and recognized than that of now. Undoubtedly, it is the same case with the deviation of ‘people’s leader’ Prachanda to the Prime Minister Pushpa Kamal Dahal, whose major enemy, India during People’s war, […]

एक शिक्षकको शिक्षाविद्लाई प्रश्न

श्रीमान् शिक्षाविद्ज्यू, मेरो नजरमा विद्यार्थीले तोकिएका कुराहरू समेटिएको पुस्तक मात्रै पढ्नै पर्छ भन्ने छैन । त्यसकै आधारमा फरक जानकारी लिन सकिन्छ । सबै प्रश्नको एक नासको उत्तर हुनुपर्छ भन्ने छैन । प्रश्नको प्रकृति र परिवेशअनुसार फरक धारको उत्तर पनि हुन सक्छ । अतः म उत्तरकुञ्जिकालाई अन्धाधुन्ध स्विकार्ने पक्षमा छैन । प्रत्येक सिकारुमा फरकफरक प्रतिभा मडारिइरहेको […]

नेपालमा संघीयता किन ? संघीयतामा स्थानीय तह

नेपालको भू–बनोट र समाजिक बनोट ज्यादै विविधतायुक्त छ । तर सामन्ती राज्यसत्ताले इतिहासको लामो कालखण्डदेखि विविधतालाई उपेक्षा र नजरअन्दाज मात्र होइन, त्यसलाई नामेट गराउनेतिर नै यो वा त्यो रूपमा उद्दत रह्यो । जसको परिणाम राज्य सबै जात, जाति, आदिवासी जनजाति, दलित, महिला, तराईबासी मधेसी, विविध भाषाभाषी, तथा उत्पीडित वर्ग, क्षेत्र र समुदायको हुन सकेन । […]

के क्रान्तिभित्र क्रान्ति विरोधीहरु हुन्छन् ?

के क्रान्तिभित्र क्रान्ति विरोधीहरु हुन्छन् ? यो एउटा गम्भीर प्रश्न हो । र, यस्को उत्तर वर्तमान विश्व कम्युनिष्ट आन्दोलन र नेपालको कम्युनिष्ट आन्दोलनमा स्पष्टसित बाहिर आएको छ । क्रान्ति र त्यो पनि सर्वहारावर्गीय क्रान्तिका कुरा गर्दा माक्र्स, ऐगेल्स, लेनिन, स्तालिन र माओ क्रान्तिको चम्किलो शिखर चुम्न सफल नेताहरु हो । कार्ल माक्र्सले भन्नुभएको छ “विज्ञानमा […]

के हामी व्यवस्था बदल्नका निम्ति आफू बदलिन सक्छौं ?

नेपालको वर्तमान भनेको शोषणको विरुद्ध उभिन प्रयत्नशिल युवा र शोषणलाई प्रश्रय दिएर अत्यन्तै भ्रामक प्रचारबाजीमा रम्न चाहने युवाहरुको वीचमा रहेको प्रमुख दुई संघर्ष नै युवाहरुको मूल संघर्षको धार हुन् । यो चुनौती पनि र समाधान पनि होे । यसको समाधान के हो भन्ने चुरो कुरोसित नजिक रहनको लागि विचार र नीतिबारे छलफल गरेपछि मात्र समस्याको […]

आदर्श रक्षाको चुनौती र इच्छुक साँस्कृतिक प्रतिष्ठान

भर्खरै इच्छुक साँस्कृतिक प्रतिष्ठानको साधारणसभा सम्पन्न भएको छ । इच्छुक प्रतिष्ठान प्रगतिशील धाराको साँस्कृतिक–साहित्यक धरोहर हो, विशेषतः माओवादी धाराको । किनकि, जनयुद्धमा वलिदान गर्ने साहित्यिक व्यक्तित्व कवि इच्छुकको नाममा यो स्थापित छ । इच्छुकका आदर्श अनुरुप सञ्चालन गर्ने ध्येयले नै यो स्थापित गरिएको हो । सम्भवतः सिंगो जनयुद्धको एउटा स्थापित स्मारकको भूमिका यसले पूरा गर्नुपर्नेछ […]

‘देशभक्त जनगणतान्त्रिक मोर्चा’ गठनबारे

ने.क.पा. (क्रान्तिकारी माओवादी) ले निर्माण गरेको क्रान्तिकारी “देशभक्त जनगणतान्त्रिक मोर्चा,नेपाल” को भेला भदौ २६–२८ गते काठमाण्डौमा सम्पन्न हुँदैछ । यो भेलामा देशभरिका नेता, कार्यकर्ताहरु भेला हुँदैछन् । पार्टीले मोर्चा निर्माण गरेर भेला किन गर्न खोजेको हो ? यसवारे राजनीतिक वृत्तमा निकै चासो र जिज्ञासा रहेकोछ र त्यो स्वभाविकै पनि हो । संयुक्त मोर्चाको भेला पछि […]

पुँजीवादी व्यवस्थाका विरुद्ध जाग्दो मजदुर आन्दोलन

पुँजी भनेको मृत श्रम हो र यो रक्तपिपासु पिशाच जीवित श्रम चुसेर बांँचेको हुन्छ र जति बढी जीवित श्रम यसले चुस्दछ, त्यति बढी मोटाउँछ । कार्लमाक्र्सको पुँजीवादी युगमा श्रमिकवर्गको श्रमको दोहन गरेर, श्रम चुसेर पुँजीपतिवर्गले कसरी आफ्नो मोटोपन कायम गर्दछ र आफ्नो प्रभुत्व र वैभव कायम गर्दछ भन्ने कुराको गहन अनुसन्धनात्मक अर्थशास्त्रीय संश्लेषण हो । […]

दक्षिणपन्थी नवसंशोधनवादका विरुद्ध विचारधारात्मक सङ्घर्षको महत्व

हामीले अर्थात् तात्कालिक नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी–माओवादीले तात्कालिक एनेकपा (माओवादी) विरुद्ध २०६९ असारमा विद्रोह गरेका थियौं । त्यो बेला हामीले एनेकपा (माओवादी) लाई दक्षिणपन्थी नवसंशोधनवादी समूह बताएका थियौं । २०७२ साल कार्तिकमा नेकपा–माओवादी र नेकपा (एकीकृत) का बिच पार्टी एकता भई हामी नेकपा (क्रान्तिकारी माओवादी) बन्यौं । यसै क्रममा एनेकपा (माओवादी) ले पनि कतिपय घटकहरूसित पार्टी […]

भारतीय विस्तारवाद र माथिल्लो कर्णाली जलविद्युत् परियोजना

नेपाल–भारत बिचका असमान सन्धि–सम्झौताहरू भारत आफै मा दुई शताब्दी लामो समयावधिसम्म बेलायती साम्राज्यवादको औपनिवेशिक अधीनमा रही त्यसको शोषण–दमनबाट प्रताडित भएको निकटतम छिमेकी देश हो । सन् १९४७ मा बेलायती साम्राज्यवादले छोडेर गएपछि भारत एक स्वतन्त्र र स्वाधीन देशको रूपमा स्थापित हुन गयो । तर भारतले आफूमाथिको औपनिवेशिक थिचोमिचोको इतिहासलाई विर्सेर स्वयम् आफूलाई क्षेत्रीय प्रभुत्ववादी र […]