एअर मार्सल सम्झौता र राष्ट्रिय स्वाधीनताको प्रश्न

नेपाली शासकहरु भारतीय विस्तारवादी शासकहरुको अगाडि आत्मसपर्पण गर्दै आइरहेका छन् । आफ्नो सत्ता टिकाउन शासकहरुले भारतीय विस्तारवादको दलाल, चाकडी गर्ने, उसको अगाडि आत्मसमर्पण गर्ने र राष्ट्रिय स्वाधीनताको रक्षाको प्रश्नलाई तिलाञ्जली दिने काम हुँदै आएको छ । २००७ सालभन्दा अगाडि राणाहरुले आफ्नो जहाँनियाँ शासन जोगाउन पहिले ब्रिटिश साम्राज्यवादी सरकारसँग र पछि भारतीय विस्तारवादी सरकारसँग आत्मसमर्पण गरे […]

भारतीय उडान चासो र एअर मार्सल

हालसालै भारतको राजधानी नयाँ दिल्लीमा सम्पन्न भएको भनिएको नेपाल र भारतका नागरिक उड्डयन निकायका प्रतिनिधिहरुका बीचमा भएको द्विपक्षीय बैठकमा मुख्य गरी हवाई उडान मार्ग सम्बन्धी विषयमा छलफल भएको भन्ने समाचारहरु बाहिर आएका छन् । तर उक्त बैठकमा भारतीय पक्षले पहिले निश्चित गरिएको विषयभन्दा थप विषय समावेश गरेर प्रस्तुत गरियो भन्ने समाचार समेत प्रकाशमा आएको छ […]

अन्तर–साम्राज्यवादी अन्तरविरोध र सर्बहारा क्रान्ति

यही २०१७ जनवरीको तेस्रो साताका अन्तिम दिनहरुमा विश्वको अर्थ–राजनीतिमा दीर्घकालिन अर्थराख्ने दुईबटा महत्वपूर्ण परिघटना घटेका छन् । जनवरी २०का दिन डोनाल्ड जोन ट्रम्पको ४५औं अमेरिकी राष्ट्रपतिका रुपमा सपथ ग्रहण सम्पन्न भएको छ । सपथ ग्रहण समारोहका क्रममा उनले अमेरिकी जनतालाई करीव १८ मिनेट लामो सम्बोधन गरेका छन् । अर्कोतिर, यही जनवरी १७ देखि २० सम्म […]

माक्र्सवाद–लेनिनवाद–माओवादका सन्दर्भमा

“माक्र्सवाद ज्ञानका अनेक शाखाहरूबाट बनेको छ, माक्र्सवादी दर्शन, माक्र्सवादी अर्थशास्त्र र माक्र्सवादी समाजवाद अर्थात् वर्ग संघर्षको सिद्धान्त, तर जग चाहिँ माक्र्सवादी दर्शन हो । यदि त्यसलाई मनन् गरिदैन भने हाम्रो एउटा साझा भाषा वा कुनै साझा तरिका हुनेछैन; हामी चीजहरूलाई स्पष्ट नगरिकन यताउताको कुरा उठाई तर्क मात्र गरिरहेका हुनेछौं । द्वन्द्वात्मक भौतिकवादलाई मनन् गरी सकेपछि, […]

तीन महिने अभियान र यसको महत्व

 हजारौं वर्षदेखि नेपालको राज्यसत्ताको बागडोर प्रतिक्रियावादी वर्गको हातमा रहँदै आएको छ । करिब दुईसय चालीस वर्षदेखि त सामन्ती राजतन्त्रले निरन्तर रुपमा पारिवारिक सत्ता संचालन गर्दै आयो । पछिल्लो चरणमा दैनिक काम कार्यवाहीका निमित्त राजतन्त्रात्मक सत्ताको छत्र छायाँमा निर्मित राणाहरुको जहानीयाँ सरकारले एकछत्र रुपमा १०४ वर्षसम्म नेपाली जनतामाथि शासन गरे । त्यो पनि राणा शासकहरुको मौखिक […]

तीन महिने अभियान र जनअपेक्षा

नेकपा (क्रान्तिकारी माओवादी)को केही समय पहिले बसेको केन्द्रीय समितिको बैठकले संगठन विस्तार तथा सुदृढीकरण अभियान’ संचालन गर्ने निर्णय गरेको छ । यो निर्णयको पार्टीका लागि मात्र होइन, समग्र नेपाली समाजका लागि, विशेषतः नेपाली समाजको क्रान्तिकारी रुपान्तरणका लागि पनि धेरै ठुलो महत्व रहेको छ । गत माघ ५ गते यो अभियानको कतिपय राज्यहरुमा र देशका अधिकांस […]

‘माक्र्सवाद कुनै जडसूत्र होइन, बरु कार्यमा पथप्रदर्शक हो’

माक्र्सवाद भनेको कुनै जडसूत्र होइन, बरु कार्यमा पथप्रदर्शक हो । माक्र्सवादको सम्बन्धमा व्यक्त गरिने यो वाक्य एउटा महत्वपूर्ण कथन हो । यस भनाइले माक्र्सवादको वास्तविक सारतत्व तथा अन्तर्निहित चरित्र र त्यसको अभिप्राय तथा उपादेयतालाई व्यक्त गर्दछ । उक्त भनाइको तात्पर्य के हो भने माक्र्सवाद भनेको कुनै मृत विचार होइन, कुनै अपरिवर्तनीय वा अमूर्त सिद्धान्त होइन, […]

पुँजीवादी व्यवस्थामा मजदुरमाथि हुने शोषणका बहुरुप

पुँजीपतिले मजदुरलाई विभिन्न तरिकाले शोषण गर्छ । एउटा तरिका हो ः जस्तो १ दिनको कार्यकाल १२ घण्टाको हुन्छ, त्यसमा ६ घण्टा मजदुरले आफ्नो लागि काम गर्छ भनौँ आफूले पाउने दैनिक ज्यालाको लागि नगरी नहुने श्रम, अर्को ६ घण्टा पुँजीपतिका लागि गर्नुपर्छ । जस्तो १२ घण्टा कार्यकालको एक दिनमा ५० रूपैयाँको वस्तु उत्पादन गर्छ र मजदुरले […]

संसदवादी तत्वहरु र परिवर्तनका मुद्दाहरु

परिवर्तनशीलता मानव समाजको आधारभूत विशेषता हो । परिवर्तन र रुपान्तरणका क्रममा समाजको गति निरन्तर अगाडि बढी रहन्छ । त्यस सिलसिलामा मात्रात्मक परिवर्तनको बाटो हुंदै गुणात्मक फड्को लिने अवस्था सिर्जना हुन पुग्दछ । नेपाली राज्य एवं समाजको इतिहास पनि त्यहि क्रमबाट गुज्रदै अहिलेको अवस्थामा आइपुगेको छ र त्यसले निरन्तरता पाउने र पाइरहने तथ्य पनि स्वतः स्पष्ट […]

नयाँ जनवादी क्रान्तिमा साहित्य र कलाको भूमिका

१. विषयको थालनी नेपाल र नेपाली जनताको अर्धसामन्ती एवम् अर्ध/नवऔपनिवेशिक शोषण–उत्पीडनबाट मुक्तिका लागि सर्वहारावर्गको नेतृत्वमा सामन्तवाद, साम्राज्यवाद र विस्तारवादका विरुद्ध नयाँ जनवादी गणतान्त्रिक व्यवस्थाको स्थापना आजको ऐतिहासिक आवश्यकता हो । के कुरा निश्चित हो भने नेपालमा नयाँ जनवादी क्रान्ति सम्पन्न गर्नका लागि गाउँले शहर घेर्ने रणनीतिमा आधारित दीर्घकालीन जनयुद्ध आवश्यक पर्दछ । यसका निम्ति बन्दूकधारी […]