हाम्रो राष्ट्रिय संस्कृति

राष्ट्रिय संस्कृतिबारे चर्चा गर्दा, सबभन्दा पहिले एउटा प्रश्न उठ्छ । त्यो प्रश्न हो, संस्कृति भनेको के हो ?  यथार्थमा, त्यसले कुन कुरालाई जनाउँछ ? संस्कृति एउटा ऐतिहासिक परिघटना हो । संस्कृति भन्नाले ऐतिहासिक विकासका क्रममा समाजले सिर्जना गरेका सारा भौतिक प्राविधिक तथा बौद्धिक (मानसिक) मूल्यहरुको समष्टिलाई जनाउँछ । ती सबै मूल्यहरुका स्रष्टा मानिसहरु हुन्, मानवीय […]

नवउदारवादी खुलाबजारका असफलता

बेलायत र विश्वभरमा नवउदारवाद अहिले परीक्षणको क्रममा छ । मार्गरेट थ्याचर र रोनाल्ड रेगनद्वारा स्थापित विशुद्ध पुँजीवादी अर्थव्यवस्थामा वस्तु र सेवाको वितरणमा राज्यको नियन्त्रणलाई खुम्च्याएर खुला बजारलाई ठूलो भूमिका दिँदा राम्रो परिणाम दिने आशा गरिएको थियो । तर उदारवादी पुँजीवाद अर्थप्रणाली व्यवस्थापनको उचित तरिका होइन भनी आलोचकले लगाएको आरोप सही पनि हुनसक्छ । के फेरि […]

‘वाम गठबन्धन’को कसरत र ‘क्रान्तिकारी ध्रुवीकरण’को बहस

१) विषय प्रवेश सबैले मान्दै आएको विषय हो कि नेपालको वाम आन्दोलनमा ऐतिहासिक कालदेखि नै दुईटा विपरीत धारहरू रहँदै आएका छन्– एउटा, समाज रूपान्तरणमा वल प्रयोग वा क्रान्ति वा युद्धको अनिवार्य भूमिका रहन्छ भन्ने धार र अर्को, शान्तिपूर्ण ढङ्गले वा चुनावी बाटोबाट पनि यो सम्भव छ भन्ने धार । यसमा पहिलो धारको प्रतिनिधित्व माओवादीले र […]

देशको अद्र्धसामन्ती तथा नवऔपनिवेशिक अवस्था र प्रधान अन्तर्विरोधको प्रश्न

नेपाल लामो समयदेखि अर्धसामन्ती र अर्धऔपनिवेशिक स्थितिबाट गुज्रँदै आइरहेको अवस्थामा केही फेरबदल भएको छ । परम्परागत रुपले सामन्तवादको नेतृत्व मूलतः राजतन्त्रले र अर्ध औपनिवेशिक अवस्थाको नेतृत्व भारतीय विस्तारवादका एकाधिकार तथा दलाल पुँजीपति वर्गले गर्दै आइरहेको अवस्थामा केही परिवर्तन आएको छ । राजतन्त्रको अन्त्य पश्चात सामन्तवादको मूल राजनीतिक नेतृत्व विस्थापित भएता पनि सामन्तवादका राजनीतिक, आर्थिक तथा […]

क्रान्तिकारी नैतिकताबारे

आफ्नो उत्पत्तिको थालनीदेखि नै मानवजातिले बाँच्नको लागि जंगली जनावर, मौसम आदि प्रकृतिको विरुद्ध संघर्ष गर्नु परेको छ । यस संघर्षमा सफल हुनका लागि ब्यक्तिले ठुलो संख्यामा जनताको शक्तिमाथि, समुहमाथि, समाजमाथि भरोसा राख्नु पर्छ । एक्लै उसले प्रकृतिलाई जित्न सक्दैन र जीविका चलाउन सक्दैन ।बाँच्नको लागि मानिसले खाना र लुगा पाउन उत्पादन गर्नु पर्छ । उत्पादनको […]

क्रान्तिकारी माओवादीको राष्ट्रिय सम्मेलन

माओवादी आन्दोलनलाई सदाका लागि उठ्नै नदिने गरी चोतर्फी(आर्थिक, राजनीतिक, सामाजिक तथा सांस्कृतिक) रुपले विघटन गराउने कसरतमा लागेका यो आन्दोलनका भुतपूर्व नायकहरु प्रचण्ड र बाबुरामको दक्षिणपन्थी दौड एमालेमा उनीहरुको बिलयसंगै विराम लागेको छ । प्रचण्डको माओवादी जनयुद्धसितको सम्वन्ध अब त्यही अवस्थामा जाने छ, जुन अवस्थामा एक समयका झापा आन्दोलनका भुतपूर्व नायकहरु–केपी ओली, झलनाथ खनाल, माधव नेपालको […]

‘हाम्रा आदर्श र सपनाहरु मरेका छैनन्, फेरि क्रान्तिको ज्योति बाल्छौं’

  सम्बोधन हामी जुन उद्देश्य सम्मेलनबाट हासिल गर्न गइरहेका छौं, त्यसका लागि यो सम्मेलन महान अवसर पनि हो । हामीले राष्ट्रिय सम्मेलन गर्ने भनेर लामो समयदेखि प्रतीक्षा गर्दै आएका थियौं । सम्पन्न हुँदैछ । यसको मूल उद्देश्य नयाँ जनवादी क्रान्तिको कार्यदिशा कस्तो हुने हो, हाम्रो सम्मेलनको मुख्य विषयमा यसैमा संकेन्द्रित छ । आज एकथरिले नेपालमा […]

कथित वामध्रुवीकरण र क्रान्तिका चुनौतीहरु  

नेपालीे कम्युनिस्ट आन्दोलनको इतिहासमा यही २०७४ आश्विन १७ गते एउटा उल्लेखनीय राजनीतिक घटना घटेको छ । यसमा सामेल भएका पक्षहरुले यसलाई बृहत वामध्र्ुवीकरणको नाम दिएका छन् । नेकपा (एमाले), नेकपा (माके) र नयाँ शक्ति पार्टी नेपालका बीचमा पार्टी एकताका निमित्त ८ सदस्यीय पार्टी एकता संयोजन समिती निर्माण गर्ने, पुष्पकमल दाहाल र केपी ओली प्रमूख नेताका […]

वर्तमान परिस्थिति र ध्येयमूलक राजनीतिको चुनौति

दर्शन र राजनीति एकआपसमा जोडिएका अन्योन्याश्रित विषयवस्तु हुन । दर्शन भनेको विश्व दृष्टिकोण हो । अर्को शब्दमा भन्नुपर्दा दर्शनले जीवन र चराचर जगतलाई हेर्ने बुझ्ने, व्याख्याविश्लेषण गर्ने र बदल्ने सम्बन्धमा विचार र दृष्टिकोण निर्माण गर्दछ । अहिले संसारमा रहेका सम्पूर्ण मानवसमुदाय, दार्शनिक पक्षधरताका हिसाबले मुख्यतः दुई विपरित खेमामा विभाजित भएर रहेका छन् । त्यो भनेको […]

क्रान्तिकारी माओवादीको राष्ट्रिय सम्मेलन र यसका कार्यभारहरु

नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (क्रान्तिकारी माओवादी) को राष्ट्रिय सम्मेलन यही असोज २२ देखि पोखरामा सम्पन्न हुँदैछ । सम्मेलनको मुख्य नारा यस प्रकार छ : ‘साम्राज्यवाद, विस्तारवाद र सामन्तवादका विरुद्ध नयाँ जनवादी क्रान्तिको तयारी गरौं, दक्षिणपन्थी संशोधनवादको भण्डाफोर गर्दै, नयाँ एकताबद्ध र क्रान्तिकारी पार्टीको निर्माण गर्न ऐतिहासिक राष्ट्रिय सम्मेलन सफल पारौं ।’ यो मुख्य नाराबाट प्रष्ट हुन्छ […]