इतिहासको यस घडिमा

(शीर्षक श्रद्धेय कृष्ण सेनको) इतिहासको यस घडिमा पल्टाइरहेछु जनादेशका ब्ल्याक एण्ड ह्वाइट पत्रहरु हेरिरहेछु एकोहोरिएर भिडन्तको फायरिङले छियाछिया सतिसालका आङहरु अनगिन्ति भ्वाङ लिएर पनि इमान्दार सिपाहीझैँ उभिइरहेकै छन् अर्को कासन पर्खिएर । तर बिडम्बना इतिहासको यस घडिमा तिनै सतिसालले जोगाएका कयौँ कमाण्डरहरु मच्ची मच्ची भाषण गरिरहेछन् जाज्वल्यमान सिंहासनबाट धनमोर्चा र डनमोर्चाहरुमा प्रष्टसँग देखिरहेछु ताली पिटिरहेका […]

कवितामा राष्ट्रियताको भाव र नवसंसोधनवादको चिरफार

कवितामा राष्ट्रियताको भाव तथा नवसंशोधनवादी विचारका विरुद्धको स्वर कसरी ध्वनित भएका छन् भन्ने कुराको दृष्टान्त प्रस्तुत गर्न यहाँ दुई बेग्लाबेग्लै कविता लिइएको छ । कवि मेदिनीनाथ सुवेदीको ‘धम्की न दे भारत’ शीर्षकको कविता राष्ट्रप्रेम, राष्ट्रिय स्वाधीनता र नेपाली जनताको स्वाभीमानी चरित्रको वर्णन गरिएको कविता हो । यो २०२७ सालमा रचिएको पद्य छन्दको कविता हो । […]

विप्लवको राजनीतिबारे पर्ख र हेर

गत पागुन २० गते भएको सरकारसँगको नाटकीय बार्ता र तीन बुँदे सम्झौतापछि भूमिगत रहेका विप्लव खुला राजनीतिमा आएका छन् । उनी खुला भएसँगै उनको राजनीतिबारे पनि बहसहरू खुल्ला भएका छन् । उनका बारेमा तिखो आलोचना र टिप्पणीहरू पनि हुन थालेका छन् । उनकै तल्लो तहका कार्यकर्ताहरू र उनीसँग सहकार्य गरेका पुराना कार्यकर्ताहरूबाट सामाजिक सञ्जालहरूमा छताछुल्ल […]

काठमाण्डु

नसकिने भो काठमाण्डु तँसँग तँ बहुतै निर्मोही भइस् तेरो काखमा बसेका मान्छेहरू तेरो दशधारा दुध चुस्ने सन्तानहरू तेरो न्यानो काखमा लुटपुटिने अधमहरू मान्छे ! हँ मान्छे हुन सकेनन् नि काठमाण्डु आजसम्म यी अधम नै रहे । विपतमा मान्छेले ज्यान दिन्छ अर्काको लागि, विपतमा मान्छेले रगत दिन्छ अर्काको लागि, विपतमा मल्लयुद्ध गर्दछ बाघसँग मान्छेले, उर्लदो भेलमा […]

जनयुद्ध सिर्जित लाल स्रष्टाहरू

“प्रतिभा एक वा केही व्यक्तिमा निर्भर हुन्न । यो सर्वहारा वर्गको पार्टीमा निर्भर हुन्छ, प्रतिभा जनदिशा र सामूहिक बुद्धिमा निर्भर हुन्छ ।” –क.माओ जनयुद्धले यो कुरा सावित गरिदियो कि आखिर प्रतिभा केही व्यक्तिमा मात्र सीमित हुँदो रहेनछ । साहित्य सिर्जना गर्ने कुरा कुनै एकेडेमिक व्यक्तिहरूको हो भन्ने सोंच कतिपय मानिसहरूमा पाइन्छ । के यथार्थता त्यही […]

‘जङ्गको मैदानमा’ लेखिएको जनयुद्धको एउटा अभिलेख

कोशीय अर्थमा संस्मरण भनेको मीठो बिगत, मधुर स्मृति, बराबर सम्झना गर्ने वा हुने काम, पुराना कुरा ताजा राख्न आवश्यक पर्ने उल्लेख वा रचना वा कथन भनिएको छ । वर्तमानमा उभिएर हेर्दा जनयुद्ध त्यस्तै एउटा स्मरणीय घटना बन्न पुगेको छ । जुन घटना लाखौँ नेपालीका निम्ति मात्र नभएर इतिहासका अध्ययता विश्वका जोसुकै व्यक्तिका लागि पनि एउटा […]

दाङ साहित्य तथा संस्कृति प्रतिष्ठानको बार्सिक कार्यक्रम

१६, चैत÷तुलसीपुर ईश्वरीप्रसाद गैरे÷ दाङ साहित्य तथा संस्कृति प्रतिष्ठान, तुलसीपुरको २१औँ बार्सिक साधारणसभा तथा ११औँ अधिवेशन तुलसीपुरमा सम्पन्न भएको छ । यही चैत १४ गते शनिबारका दिन सम्पन्न अधिवेशनमा बोल्ने वक्ताहरूले साहित्यले समाजको अनुहार बदल्ने चेतना जागृत गराउनुपर्ने विचार व्यक्त गरे । लुम्बिनी प्रदेश सांसद डिल्ली चौधरीले प्रमुख अतिथिको आसनबाट बोल्दै साहित्यले निरासाभाव व्यक्त गर्न […]

प्रा.माणिकलाल श्रेष्ठको जीवन परिचय

    प्राध्यापक माणिकलाल श्रेष्ठको जन्म विसं १९८९ को असोज २७ गते तद्अनुसार ईस्वी संवत् १९३२ अक्टोबर १४, नेसं १०५२ कौलाथ्व १४ (मोहनी चतुर्दशी) को दिन काठमाडौँको थँहिटीमा भएको थियो । उहाँको माताको नाम लक्ष्मीकुमारी र पिताको नाम सुब्बा हीरालाल श्रेष्ठ हो । उहाँ आमाबुबाका माइलो छोरो हुनुहुन्थ्यो । उहाँको विवाह सिलु सिंह (सुशिला सिंह) […]

सरकारको मिडिया बिरोधी फर्मान

आज सामूदायिक रोडियो स्थापनाका अवसरमा आयोजित ‘सामुदायिक रेडियोः नीतिगत बहस’ विषयक कार्यक्रममा सञ्चार तथा सुचना प्रविधिमन्त्री पार्वत गुरुङले मिडिया सञ्चालनका बारेमा एउटा कठोर आदेश फर्मान गरेछन् । उनले आदेश फर्मान गर्दै भनेछन्– ‘राजनीतिक उद्धेश्य पूरा गर्नका लागि मिडिया सञ्चालन गर्न हुँदैन ।’ यो जुनसुकै नेपाली नागरिकको वाक स्वतन्त्रतामाथिको बलात् आक्रमण हो । म जस्तो सबैभन्दा […]

कम्युनिष्ट पार्टी संगठनका कार्यभारहरु

चिनियाँ कम्युनिष्ट पार्टीको विधानले पार्टीका प्रारम्भिक संगठनका प्रमुख कामहरुलाई निम्नानुसार परिभाषित गरेको छ । १. “पार्टी सदस्य तथा गैर पार्टी सदस्यलाई निष्ठापूर्वक माक्र्सवाद–लेनिनवाद–माओत्सेतुङ्ग विचारधारा अध्ययन गर्न र संशोधनवादको आलोचना गर्न नेतृत्व गर्ने” पार्टी सदस्य तथा गैर पार्टी सदस्यलाई निष्ठापूर्वक माक्र्सवाद–लेनिनवाद–माओत्सेतुङ्ग विचारधारा अध्ययन गर्न र संशोधनवादको आलोचना गर्न नेतृत्व गर्ने कुराले पार्टीका प्रारम्भिक संगठनहरुले संशोधनवाद होईन […]